Już od wielu lat główne nurty zainteresowań badawczych w II Katedrze Chorób Wewnętrznych koncentrują się wokół patogenezy i leczenia chorób układów krążenia i oddechowego.
Zajmujemy się szczególnie astmą oskrzelową, zwłaszcza tą jej formą, która przebiega z nadwrażliwością na aspirynę i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne. Nadwrażliwość taka dotyczy ok. 10% wszystkich chorych na astmę. Napady astmy wywołują wszystkie te leki przeciwzapalne, które hamują jedną z form enzymu przekształcającego kwas arachidonowy, mianowicie cyklooksygenazę-1. Obecnie coraz częściej jako leki przeciwreumatyczne stosujemy swoiste inhibitory cyklooksygenazy-2, które obarczone są mniejszą liczbą efektów niepożądanych. Leki te mogą być bezpiecznie przyjmowane przez chorych na astmę aspirynową. W tej postaci astmy istotna rola patogenetyczna przypada niezwykłym produktom przemian kwasu arachidonowego -leukotrienom cysteinylowym. Ich zwiększona produkcja odpowiada w dużej mierze za silny skurcz oskrzeli, a tak zwane leki przeciwleuktrienowe, blokujące swoisty dla leukotrienów receptor mogą te reakcje bardzo istotnie ograniczać. Nasze zainteresowania koncentrują się też wokół badań genetycznych nad rolą polimorfizmów kluczowego genu: syntazy lekotrienu C4.
Badania te poza znaczeniem poznawczym, mają także implikacje praktyczne. Pozwalają bowiem nie tylko wskazać chorym na leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, które mogą być dla nich niebezpieczne, a także te, które w razie konieczności mogą oni stosować. Z ostatnich zagadnień, które pochłaniają naszą uwagę należy wymienić: wpływ przewlekłej infekcji rinowirusowej na rozwój i przebieg astmy oraz funkcjonalne efekty polimorfizmów genetycznych cyklooksygenazy.

Kolejny duży dział zainteresowań naukowych obejmuje badania nad patogenezą miażdżycy tętnic i jej powikłań. Koncentrujemy się głównie nad udziałem mechanizmów zakrzepowych oraz zaburzeniami przemian aminokwasów siarkowych. I tu poczesne miejsce zajmują badania genetyczne, a szczególnie analiza polimorfizmów czynnika V układu krzepnięcia, protrombiny oraz genów kodujących glikoproteiny płytkowe Ia, IIIa i VI. Te ostatnie mają istotne znaczenie dla czynności płytek krwi i mogą w ten sposób wpływać na ostre naczyniowe powikłania miażdżycy. Ponadto, okazuje się, iż niektóre z tych polimorfizmów mogą decydować o odpowiedzi na przeciwzakrzepowe działanie aspiryny. Z kolei wśród aminokwasów siarkowych w powstawaniu miażdżycy istotną rolę przypisuje się homocysteinie. W dużych badaniach populacyjnych określamy nie tylko stężenie homocysteiny, ale także typowy dla naszego kraju rozkład polimirfizmów genu kodującego jeden z istotnych enzymów (MTHFR), decydujących o przemianach tego aminokwasu. U osób z podwyższonym poziomem homocysteiny we krwi, generacja trombiny jest istotnie zwiększona.

Badania nad zwiększoną skłonnością do tworzenia zakrzepów, obejmują nie tylko czynniki genetyczne, lecz także zaburzenia nabyte o podłożu autoimmunologicznym. Mowa tu o zespole antyfosfolipidowyrn, schorzeniu związanym z obecnością przeciwciał antyfofosfolipidowych, często o własnościach antykoagulantu toczniowego. Zespół ten pojawia się pod postacią pierwotną, lub wtórną do innych schorzeń autoimmunologicznych, głównie tocznia trzewnego. Wykazaliśmy, że obecności przeciwciał antyfosfolipidowych towarzyszy nasilona generacja trombiny, co uzasadnia skłonność do zakrzepów, obserwowaną powszechnie w tym zespole. Tłumaczy to jednocześnie skuteczność doustnych antykoagulantów w leczeniu profilaktycznym. Prowadzone są też intensywne badania nad standaryzacją oznaczeń laboratoryjnych, niezbędną dla klinicznej przydatności stosowanych metod.
I w tej grupie zainteresowań naukowych wartości poznawcze przeplatają się z ważkimi implikacjami praktycznymi, które w efekcie pozwalają leczyć i chronić pacjentów przed powikłaniami zakrzepowymi.

1. Opracowania tzw. teorii cyklooksygenazowej, powszechnie dziś przyjętej, która tłumaczy mechanizm nadwrażliwości na aspirynę i inne niesterydowe leki przeciwzapalne. Teoria ta pozwala skutecznie przewidywać czy nowo wprowadzone leki przeciwzapalne będą tolerowane przez chorych na astmę aspirynowa, czy też nie.

2. Wykazanie, iż COX-1, lecz nie COX-2, jest odpowiedzialny za napady astmy. Udowodnienie, iż koksyby (swoiste inhibitory COX-2) mogą być zwykle bezpiecznie przyjmowane przez chorych na astmę aspirynową.

3. Odkrycie nowego wariantu genetycznego syntazy leukotrienu C4, który usposabia do ciężkiej astmy i wpływa na efekty leczenia inhibitorami receptorów leukotrienowych

4. Opisanie historii naturalnej astmy aspirynowej w Europie (praca z 16 ośrodków europejskich obejmująca 500 chorych, koordynowana przez naszą Katedrę)

5. Odkrycie podobieństw biochemicznych i genetycznych między dwoma różnymi, pospolitymi postaciami nadwrażliwości na aspirynę, tj. między astmą a pokrzywką

6. Opisanie związku między wariantami genetycznymi cyklooksygenazy a produkcją prostaglandyn.

1. Opracowanie metody pomiaru generacji trombiny in vivo i modelu matematycznego tego zjawiska

2. Odkrycie, iż aspiryna hamuje generację trombiny

3. Określenie częstych przyczyn oporności na przeciwzakrzepowe działanie aspiryny (hipercholersterolemia, polimorfizm genetyczny glikoprotein IIb/IIIa, polimorfizm czynnika XIII i in.)

4. Odkrycie przeciwzakrzepowego działania statyn

5. Określenie roli polimorfizmów genetycznych w metabolizmie homocysteiny, zwłaszcza w kontekście choroby wieńcowej

6. Pierwsze podanie prostacykliny człowiekowi, opisanie jej działania na ustrój ludzki i wprowadzenie jej do terapii chorób tętnic, zwłaszcza o podłożu miażdżycowym a także do terapii nadciśnienia płucnego.

7. Prześledzenie udziału przeciwciał antyfosofolipidowych w przebiegu chorób autoimmunologicznych.